Typy Okularów
Okular Huygensa
Huygens
najprostszy okular dwuelementowy oznaczany literą H. Zbudowany z dwóch soczewek płasko-wypukłych skierowanych stronami płaskimi w kierunku oka. Odległość między soczewkami równa jest połowie ich ogniskowych. Ma bardzo małe pole widzenia ok. 30 stopni. Jego zastosowanie w astronomii jest niewielkie ze względu na małe pole widzenia i stosunkowo duże aberracje optyczne. W przeszłości miał jednak zastosowanie w długoogniskowych refraktorach o światłosile f/10 lub większej. Okular ten jest bardzo często częścią wyposażenia tanich szkolnych mikroskopów i hipermarketowych teleskopów.
Okular Ramsdena
to okular dwuelementowy oznaczany literą R, zkładający się z płasko-wypukłych soczewek wykonanych z kronu. Odległość między soczewkami równa jest w przybliżeniu ogniskowej jednej z nich. Pierwsza płaszczyzna ogniskowa znajduje się poza kolektywem dlatego okular Ramsdena charakteryzuje sie większą aberracją chromatyczną. Konstrukcja ta pozwala na łatwe umieszczenie podziałki lub krzyża.
Okular bez wątpienia o nieco lepszej optyce. Posiada również, jak okular Huygensa małe pole widzenia, około 35 stopni z czego rozsądnej jakości, jest obszar 30 stopni. Nadaje się do teleskopów o światłosile nie jaśniejszej niż f=1/6.
Okular Kellnera
Kellner
to ulepszona wersją okularu Ramzdena oznaczeny literą K. Konstrukcja okularu Kellnera oparta jest na trzech elementach optycznych. Zamiast pojedynczej soczewki okularowej zastosowano tu dwusoczewkowy achromat, co pozwoliło na znaczne zredukowanie abrerracji chromatycznej i uzyskanie rozsądnego pola widzenia na poziomie 40-50 stopni. Pierwszą soczewką (Kolektywem) jest soczewka płasko-wypukła lub wypukło-wypukła. Aby efektywnie zminimalizować aberrację chromatyczną i nieostrość na brzegu pola widzenia kolektyw jest maksymalnie dosunięty do płaszczyzny ogniskowej obiektywu. To powoduje jednak częste zabrudzenia kolektywu. Dlatego dobrym wyborem są długoogniskowe okulary Kellnera które charakteryzują się ostrym i jasnym obrazem. Jest to w miarę tani i dobry okular do wielu amatorskich zastosowań, zalecany zakres ogniskowych to od 20 do 80mm. Krótkoogniskowe Kellnery nie zdają egzaminu w zastosowaniach astronomicznych ze względu na bardzo małą wartość odstępu źrenicy.
Okular Kellnera jest bardzo często spotykany w lornetkach.
Rewerset Kellner
to ulepszona wersja okularu Kellnera, oznaczenie RKE. Posiada on lepsze parametry optyczne w porównaniu ze zwykłym Kellnerem. Posiada większe pole widzenia dochodzące do 60 stopni, trochę lepszą korekcję aberracji chromatycznej i dystorsji, oraz większy odstęp źrenicy, w okularach krótkoogniskowych. Długoogniskowe z kolei mają problemy z odwzorowaniem ostrości na brzegach pola. W okularze zastosowano pojedynczą soczewkę okularową i dwusoczewkowy achromat jako kolektyw.
Okular ten jest godnym polecenia do obserwacji obiektów mgławicowych. Przy ogniskowych dla przedziału od 20 do 50mm. Podobnie jak w zwykłym Kellnerze, problematyczne jest utrzymanie kolektywu w czystości, ze względu na dosunięcie kolektywu do płaszczyzny ogniskowej obiektywu.
Okular Plössla
Plössl
to najpopularniejszy typ okularu, oznaczenie PL. Jest okularem achromatycznym składającym się z czterech elementów optycznych o bardzo dobrej jakości i stosunkowo dużym polu widzenia, wynoszącym ok. 50°. Zapewnia komfortowy odstęp źrenicy. Nadaje się do obserwacji wszystkich obiektów. Zapewnia bardzo dobrą jakość obrazu i kontrast na całej powierzchni pola widzenia. Okulary tego typu należy stosować o ogniskowej z przedziału od 8 mm do 32 mm. Okulary o wartościach poniżej lub powyżej tych wymienionych zaczynają ukazywać wady tego systemu. Ze względu na korzystny stosunek ceny do jakości są to okulary najpopularniejsze na rynku.
Super Plössl
Super Plössl
to zmodyfikowana wersja okularu Plössla, oznaczenie S-PL. Przewyższa on jakością, jak i ceną swojego poprzednika. Poprawiono w nim jakość optyki i dzięki wprowadzeniu dodatkowej soczewki zwiększono pole widzenie do ok 55°. Jest to achromat, zbudowany z pięciu soczewek, dający obraz wyższej jakości, ma bardziej komfortową wartość odstępu źrenicy w porównaniu ze standardowym Plösslem.
Przy zakupach tego typu okularów należy zwracać uwagę na parametry podawane przez producenta. Zdarza się bowiem, że do zwykłych Plössli dodawany jest przedrostek super.
Okular Ortoskopowy
Ortoskop
nazywany jest rowież okularem Abbego od nazwiska konstruktora. Okular ten zbudowany jest z czterech soczewek, trzy z nich przypadają na kolektyw, a jedna na soczewkę okularową. Jest pozbawiony całkowicie aberracji chromatycznej. Ma nieco mniejsze pole widzenia niż okular Plössla, około 40-45 stopni, ale za to dużo lepszą jakość obrazu. Doskonale nadaje sie do refraktorów i do obserwacji obiektów układu słonecznego. Natomiast gorzej nadaje się do obserwacji dalekiego kosmosu. Zalecane ogniskowe tego typu okularów to przedział od 6mm - 30mm, żadkością są okulary ortoskopowe o ogniskowych powyżej 30mm, z uwagi na duże straty światła w soczewkach kolektywu.
Okular Lantanowy
to profesjonalny okular, oznaczenie LE. W okularze zastosowano soczewkę ze szkła, z domieszką lantanu. Pole widzenia wynosi od 45 do 65 stopni. Zbudowany jest z pięciu lub sześciu soczewek, doskonale redukujących powstawanie widma wtórnego i aberracji chromatycznej. Produkowany jest o ogniskowych od 2 do 40mm. Wartość odstępu źrenicy wynosi komfortowe 20mm, ważny parametr dla tych którzy noszą okulary. Polecany jest do obserwacji Księżyca, gromad gwiazd, jego krótkoogniskowe modele znajdują zastosowanie do obserwacji planetarnych. Jakość obrazu jest bliska doskonałości.
Okular Erfle'a
Erfle
to konstrukcja do profesjonalnych zastosowań, oznaczenie E. Okular w pełni achromatyczny. Zbudowany jest z pięciu lub sześciu soczewek ze szkła o obniżonej dyspersji. o szerokim, bo leżącym między 60 a 75 stopni polu widzenia. Zalecane ogniskowe od 30 do 40 mm. Znakomity okular do panoramicznego przeglądania nieba i obiektów odległych, współpracuje poprawnie z każdą światłosiłą teleskopu, harakteryzuje go jednak lekka nieostrość na obrzeżach dużego pola widzenia, widoczna przy dużych powiększeniach. Poza astronomią stosowany jest równiż w lornetkach z wyższej półki.
Okular Naglera
Nagler
okular ultraszerokokątny, oznaczenia UWA i SWA. Okulary o niezwykle złożonej konstrukcji. Zbudowane są z siedmiu lub więcej soczewek. Profesjonalne okulary, w pełni achromatyczne o ultra-szerokim, wynoszącym od 80 do 90 stopni polu widzenia. Okulary długoogniskowe tego typu przekraczają rozmiarami puszkę po napojach, a ich waga dochodzi do 1,5kg. Obserwacja nieba przez taki okular to przeżycie samo w sobie.
