Refraktor

Luneta
Refraktor
     luneta - jest instrumentem optycznym, którego obiektywem jest soczewka - achromat. Obiektyw taki składa się z dwóch soczewek wykonanych z dwóch różnych gatunków szkła flintu i kronu, w celu pozbycia sie wady soczewki pojedynczej, jaką jest aberracja chromatyczna. Nadaje się świetnie do obserwacji planet i Księżyca, mniej do obserwacji obiektów mgławicowych. Oczywiście są i refraktory do obiektów mgławicowych, charakteryzują się krótkim tubusem i wysoką ceną, są to refraktory apochromatyczne i jego odmiany. Do zastosowań amatorskich nadaje się sprzęt o średnicy 60-100mm.

Najczęściej spotykane refraktory to:

Achromat

     najbardziej popularny, obiektyw zwykle składa się z 2 elementów, jego konstrukcja kładzie nacisk na możliwie najlepszą korekcje aberracji chromatycznej. Achromat koryguje aberrację chromatyczną dla dwóch najważniejszych fragmentów spektrum - (typowo - czerwonej i niebieskiej).

Apochromat

     rzadziej spotykany jednak znacznie bardziej zaawansowany optycznie, obiektyw składa się zwykle z większej liczby soczewek (zwykle od 2 do 4, czasem więcej), wykonany jest też często ze specjalnych gatunków szkła np. ED lub fluorytowego (szczególnie wysoko cenione w optyce). Apochromat zapewnia pełniejszą od achromatu korekcje aberracji chromatycznej, sprzęt dobrej klasy o takim układzie optycznym nie powinien pokazywać "kolorystycznych przekłamań" nawet na stosunkowo jasnych obiektach niebieskich (jaśniejsze gwiazdy, planety, księżyc). Apochromat koryguje aberrację chromatyczną dla trzech najważniejszych fragmentów spektrum - (typowo - czerwonej, niebieskiej i zielonej - choć w astrofotografii jedno z pasm może dotyczyć podczerwieni lub ultrafioletu)

Superchromat

     koryguje aberrację chromatyczną dla czterech lub więcej najważniejszych fragmentów spektrum dając najlepsze obrazy. Są to jednak konstrukcje wyjątkowo drogie.

Semiapochromat

     określenie raczej komercyjne niż naukowe, stosowane przez producentów sprzętu astronomicznego dla określenia refraktorów, których korekcja aberracji jest oceniana jako nieznacznie tylko ustępująca apochromatom (lepsza zaś niż w achromatach). Najczęściej określane są w ten sposób 2-soczewkowe obiektywy ED (3-soczewkowe ED oraz 2 i 3 soczewkowe fluoryty zazwyczaj uznaje się za apochromaty).

wady i zalety refraktorów,

Zalety:

-Łatwość użycia i wytrzymałość uzyskana dzięki prostocie budowy

-Nie wymagają serwisowania

-Doskonałe do obserwacji Księżyca, planet i gwiazd podwójnych (szczególnie przy większych  średnicach)

-Dobrze nadają się do obserwacji naziemnych

-Wysoki kontrast obrazu (brak drugiego lustra czy lustra ukośnego)

-Dobre (w teleskopach achromatycznych) lub doskonałe (w konstrukcjach apochromatycznych i fluorytowych) odwzorowanie barw

-Szczelny tubus optyczny redukuje wewnętrzne prądy powietrza obniżające jakość obrazu oraz chroni elementy optyczne przed zabrudzeniem

-Główna soczewka obiektywu jest na stałe zamocowana i wycentrowana

Wady:

-Przy większych średnicach zdecydowanie droższa za każdy cm średnicy niż reflektory

-Cięższy, dłuższy i masywniejszy niż porównywalne reflektory

-Koszt i rozmiar ogranicza praktyczny sens budowy refraktorów o dużej średnicy

-Widoczne aberracje barwne w konstrukcjach achromatycznych