WENUS

Venus Autor: NASA
Venus
     Druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego. Wenus jest trzecim pod względem jasności ciałem niebieskim po Słońcu i Księżycu widocznym na niebie. Ponieważ obserwacje tej planety są możliwe tylko wieczorem i rano, nazywana jest także: Jutrzenką, Gwiazdą Poranną lub Gwiazdą Wieczorną. Sarożytni Grecy nazywali ją odpowiednio: Phosphorus i Hesperos. Jest skalnym globem osnutym gęstymi chmurami, które odbijają większość światła słonecznego. Żółtawy kolor chmur atmosfery pochodzi od kwasu siarkowego.

Nie posiada naturalnego satelity odkryto jednak planetoidę 2002 VE68 o średnicy około pół kilometra, pozostającą w rezonansie orbitalnym 1:1 z Wenus z tej racji mogącej być nazywaną quasi-księżycem Wenus. Znak Wenus oznacza płeć kobiety. Jej nazwa wzięła się od rzymskiej bogini miłości, Wenus.

Wenus tylko nieznacznie ustępuje Ziemi pod względem rozmiarów. Masa Wenus wynosi 0,82 masy Ziemi, a promień na równiku wynoszący 6 051 km jest o 327 kilometrów krótszy od ziemskiego. Planeta ma także tylko nieco mniejszą gęstość równą 5,25g cm³. Z tego powodu określa się te planety mianem bliźniaczych. Glob wenusjański bardzo wolno obraca się wokół osi. Pełen obrót trwa 243 dni. Kąt nachylenia płaszczyzny równika do płaszczyzny ekliptyki wynosi Oś Wenus177,4°, czyli kierunek obrotu jest przeciwny do kierunku ruchu orbitalnego. Doba wenusjańska trwa 117 dób ziemskich (efekt złożenia się ruchu wokół własnej osi z obiegiem wokół Słońca). Słońce wschodzi na Wenus na zachodzie, a zachodzi na wschodzie.

W 1981, Pioneer Venus Orbiter badał pole magnetyczne Wenus. Jest ono o trzy rzędy wielkości słabsze od ziemskiego. Uważa się, że słabe pole magnetyczne Wenus powstaje w wyniku działania wiatru słonecznego z jonosferą planety, inaczej niż ziemskie pole magnetyczne powstające z dynama magnetohydrodynamicznego w płynnym jądrze Ziemi. Wenusjańska magnetosfera jest zbyt słaba, by ochronić atmosferę planety przed cząstkami niesionymi przez wiatr słoneczny. Dlatego Wenus utraciła wodór, a pośrednio wodę.

Wenus posiada bardzo gęstą atmosferę, ciśnienie przy powierzchni jest 93 razy większe niż na Ziemi. Jej odkrywcą jest Michaił Łomonosow, który obserwował przejście Wenus przed tarczą Słońca w 26 maja 1761 roku. Atmosfera składa się głównie z dwutlenku węgla i tlenku węgla 96,5 % oraz, w znacznie mniejszym stopniu, z azotu około 3,5 %. Inne pierwiastki i związki chemiczne występujące w śladowych ilościach to tlenek siarki, tlenek węgla, argon, neon, chlorowodór, fluorowodór i para wodna.Atmosfera Wanus

W atmosferze Wenus odnaleziono wiele związków chemicznych, które zaciekawiły naukowców i skłoniły do spekulacji na temat ich pochodzenia. Należą do nich takie substancje jak: siarkowodór i tlenek siarki, które bardzo rzadko występują obok siebie, gdyż wchodzą ze sobą szybko w reakcje. Innym związkiem jest siarczek karbonylu, powstający niezwykle rzadko w sposób nieorganiczny. Jednym z wyjaśnień może być obecność organizmów żywych, które produkują te substancje. Dodatkowym dowodem jest niewielka zawartość tlenku węgla, który powstaje w dużych ilościach przez oddziaływanie z wiatrem słonecznym. Substancje te znaleziono na wysokości 50 kilometrów nad powierzchnią, gdzie temperatura spada do 70°C

Temperatura na powierzchni Wenus oscyluje w granicach 400°C, a w niektórych miejscach nawet 500°C. Różnice między stroną dzienną i nocną nie przekraczają 25°C. Mimo tego, iż Wenus znajduje się prawie dwa razy dalej od Słońca niż Merkury, to jest najgorętszą planetą w Układzie Słonecznym. Tak wysoka temperatura jest spowodowana przez efekt cieplarniany, który powstaje, ponieważ związki chemiczne atmosfery Wenus blokują emisję promieniowania na długości fal podczerwonych. Szacuje się, że maksymalna możliwa temperatura przy powierzchni może wynosić nawet 650°C, gdyż rozgrzewając się atmosfera wypromieniowuje więcej ciepła. Być może taka sytuacja miała już miejsce w historii Wenus. Ciekawą tego konsekwencją jest fakt, że chmury ulegają wtedy rozproszeniu, odsłaniając powierzchnię. Po ochłodzeniu chmury pojawiają się ponownie.

Efekt cieplarniany na planecie mógł zaistnieć w jeden z dwóch sposobów. Teoria pierwsza mówi, iż planeta nigdy nie posiadała wodnych oceanów, które wchłaniałyby dwutlenek węgla. Ponadto jego ilość wzrastała z powodu aktywności wulkanicznej. Przybywało również pary wodnej w atmosferze. Te oba gazy cieplarniane powodowały wzrost temperatury do obecnego poziomu.

Druga hipoteza zakłada istnienie oceanów w przeszłości. Z uwagi na bliskość Słońca wyparowały, co podwyższało stężenie pary wodnej w atmosferze.Powierzchnia Wenus W 1978 roku rosyjska sonda Wenera 11 odebrała sygnały radiowe o niskich częstotliwościach (poniżej 1Mhz), które zostały zinterpretowane jako błyskawice. Od tamtej pory próbowano znaleźć sygnały o wysokich częstotliwościach, które są wytwarzane przez błyskawice na Ziemi. Próby te nie zostały jak dotąd zakończone powodzeniem. Sugeruje to, że jeżeli aktywność elektryczna występuje na Wenus, to jest ona bardzo słaba i zachodzi między chmurami, lub między chmurami i jonosferą.

Przypuszcza się, że wnętrze Wenus jest podobne do ziemskiego. Jądro o promieniu 3000 km jest zbudowane z żelaza i niklu. Otacza je gruby skalisty płaszcz, pokryty skorupą o kilkudziesięciokilometrowej grubości.

Powierzchnia, jak wynika z map sporządzonych przez sondę Magellan, została w 85% ukształtowana w trakcie procesów o charakterze wulkanicznym. ŚwiadcząKratery o tym: różne struktury koliste, kopuły, potoki zastygłej lawy, kratery o asymetrycznych kształtach. Na zdjęciach radarowych można znaleźć także gęstą sieć rowów i szczelin, zmarszczki i fałdy, których obecność wyraźnie świadczy o aktywności tektonicznej.

Doliczono się tylko 842 kraterów uderzeniowych, ponieważ większość spadających na Wenus meteorów spala się w gęstej atmosferze.

8 czerwca 2004 miał miejsce tranzyt Wenus, czyli obserwowane z Ziemi przejście planety przed tarczą Słońca. Słońce, Wenus i Ziemia znalazły się na jednej linii. Wenus była widoczna na tle Słońca jako niewielka, czarna plamka. Ostatnio takie zjawisko miało miejsce w roku 1882, a w przyszłości wystąpi w latach 2012 i 2117 r. Jednak dopiero w 2247 będzie ponownie w całości widoczne w Polsce.
 


Widok Wenus z Ziemi


Widok Wenus z Ziemi

Wenus w liczbach

Parametrwartość
Średnia odległość od Słońca 58 000 000 km
Najmniejsza odległość od Słońca 46 000 000 km
Największa odległość od Słońca 70 000 000 km
Mimośród orbity 0,206
Nachylenie orbity względem ekliptyki 7°00'15''
Gwiazdowy okres obiegu 87d23h15m44s
Okres obrotu wokół osi 58 dni 15 godz
Synodyczny okres obiegu 115,88d
Średnia prędkość orbitalna 48 km/s
Nachylenie równika względem orbity 7° (?)
Średnica równikowa planety 4880 km
Masa planety 3,165*1026 g
Masa w jednostkach masy Ziemi 0,056
Objętość planety 563,3*108 km3
Objętość w stosunku do objętości Ziemi 0,0553
Powierzchnia planety 89,970 tys. km2
Średnia gęstość 5,44 g/cm3
Siła ciężkości na powierzchni planety 372 cm/s2
Prędkość ucieczki 4,3 km/s
Średnia temperatura powierzchni 232°C
Najwyższa temperatura powierzchni 500°C
Najniższa temperatura powierzchni -173°C
Cinienie atmosferyczne 2*109 mb
Główny skladnik atmosfery Ar(?) He(?)
Albedo optyczne 0,056
Najmniejsza odległość od Ziemi 82 000 000 km
Największa odległość od Ziemi 217 000 000 km
Największa średnica kątowa 12,9
Najmniejsza średnica kątowa 4,7
Maksymalna wielkość gwiazdowa -1,2m
Minimalna wielkość gwiazdowa +2,5m
Liczba księżyców brak

Misje na Wenus

Sonda/KrajData wystrzeleniaKoniec misjiRodzaj sondyOsiągnięcia
Mariner 2/USA 27.08.1962 14.12.1962 przelot dane o temperaturze planety
Wieniera 4/ZSRR 12.06.1965 18.10.1967 lądownik zgniecenie aparatury w atmosferze
Wieniera 7/ZSRR 17.07.1970 15.12.1970 ladownik godzinne nadawanie z powierzchni Wenus
Wieniera 8/ZSRR 27.03.1972 22.07.1973 ladownik - - -
Wieniera 9/ZSRR 08.06.1975 23.10.1975 orbiter, ladownik pierwsze zdjęcie powierzchni Wenus
Wieniera 10/ZSRR 14.07.1975 25.10.1975 orbiter, ladownik drugie zdjęcie powierzchni Wenus
Pioneer Wenus/ZSRR 20.05.1978 04.12.1978 orbiter i 5 próbników atmosferycznych - - -
Wieniera 13/ZSRR 30.10.1981 01.03.1982 ladownik barwne obrazy powierzchni
Wega 1 i 2/ZSRR 14.12.1984 16.06.1985 balony atmosferyczne - - -
Magellan /USA 04.05.1989 10.08.1995 orbiter, lądownik szczególowa mapa Wenus
Galileo /USA 18.10.1989 10.02.1990 przelot (w drodze do Jowisza)
Cassini /USA 15.10.1997 1999 przelot (w drodze do Saturna)