WENUS
Venus
Nie posiada naturalnego satelity odkryto jednak planetoidę 2002 VE68 o średnicy około pół kilometra, pozostającą w rezonansie orbitalnym 1:1 z Wenus z tej racji mogącej być nazywaną quasi-księżycem Wenus. Znak Wenus oznacza płeć kobiety. Jej nazwa wzięła się od rzymskiej bogini miłości, Wenus.
Wenus tylko nieznacznie ustępuje Ziemi pod względem rozmiarów. Masa Wenus wynosi 0,82 masy Ziemi, a promień na równiku wynoszący 6 051 km jest o 327 kilometrów krótszy od ziemskiego. Planeta ma także tylko nieco mniejszą gęstość równą 5,25g cm³. Z tego powodu określa się te planety mianem bliźniaczych. Glob wenusjański bardzo wolno obraca się wokół osi. Pełen obrót trwa 243 dni. Kąt nachylenia płaszczyzny równika do płaszczyzny ekliptyki wynosi
177,4°, czyli kierunek obrotu jest przeciwny do kierunku ruchu orbitalnego. Doba wenusjańska trwa 117 dób ziemskich (efekt złożenia się ruchu wokół własnej osi z obiegiem wokół Słońca). Słońce wschodzi na Wenus na zachodzie, a zachodzi na wschodzie.W 1981, Pioneer Venus Orbiter badał pole magnetyczne Wenus. Jest ono o trzy rzędy wielkości słabsze od ziemskiego. Uważa się, że słabe pole magnetyczne Wenus powstaje w wyniku działania wiatru słonecznego z jonosferą planety, inaczej niż ziemskie pole magnetyczne powstające z dynama magnetohydrodynamicznego w płynnym jądrze Ziemi. Wenusjańska magnetosfera jest zbyt słaba, by ochronić atmosferę planety przed cząstkami niesionymi przez wiatr słoneczny. Dlatego Wenus utraciła wodór, a pośrednio wodę.
Wenus posiada bardzo gęstą atmosferę, ciśnienie przy powierzchni jest 93 razy większe niż na Ziemi. Jej odkrywcą jest Michaił Łomonosow, który obserwował przejście Wenus przed tarczą Słońca w 26 maja 1761 roku. Atmosfera składa się głównie z dwutlenku węgla i tlenku węgla 96,5 % oraz, w znacznie mniejszym stopniu, z azotu około 3,5 %. Inne pierwiastki i związki chemiczne występujące w śladowych ilościach to tlenek siarki, tlenek węgla, argon, neon, chlorowodór, fluorowodór i para wodna.
W atmosferze Wenus odnaleziono wiele związków chemicznych, które zaciekawiły naukowców i skłoniły do spekulacji na temat ich pochodzenia. Należą do nich takie substancje jak: siarkowodór i tlenek siarki, które bardzo rzadko występują obok siebie, gdyż wchodzą ze sobą szybko w reakcje. Innym związkiem jest siarczek karbonylu, powstający niezwykle rzadko w sposób nieorganiczny. Jednym z wyjaśnień może być obecność organizmów żywych, które produkują te substancje. Dodatkowym dowodem jest niewielka zawartość tlenku węgla, który powstaje w dużych ilościach przez oddziaływanie z wiatrem słonecznym. Substancje te znaleziono na wysokości 50 kilometrów nad powierzchnią, gdzie temperatura spada do 70°C
Temperatura na powierzchni Wenus oscyluje w granicach 400°C, a w niektórych miejscach nawet 500°C. Różnice między stroną dzienną i nocną nie przekraczają 25°C. Mimo tego, iż Wenus znajduje się prawie dwa razy dalej od Słońca niż Merkury, to jest najgorętszą planetą w Układzie Słonecznym. Tak wysoka temperatura jest spowodowana przez efekt cieplarniany, który powstaje, ponieważ związki chemiczne atmosfery Wenus blokują emisję promieniowania na długości fal podczerwonych. Szacuje się, że maksymalna możliwa temperatura przy powierzchni może wynosić nawet 650°C, gdyż rozgrzewając się atmosfera wypromieniowuje więcej ciepła. Być może taka sytuacja miała już miejsce w historii Wenus. Ciekawą tego konsekwencją jest fakt, że chmury ulegają wtedy rozproszeniu, odsłaniając powierzchnię. Po ochłodzeniu chmury pojawiają się ponownie.
Efekt cieplarniany na planecie mógł zaistnieć w jeden z dwóch sposobów. Teoria pierwsza mówi, iż planeta nigdy nie posiadała wodnych oceanów, które wchłaniałyby dwutlenek węgla. Ponadto jego ilość wzrastała z powodu aktywności wulkanicznej. Przybywało również pary wodnej w atmosferze. Te oba gazy cieplarniane powodowały wzrost temperatury do obecnego poziomu.
Druga hipoteza zakłada istnienie oceanów w przeszłości. Z uwagi na bliskość Słońca wyparowały, co podwyższało stężenie pary wodnej w atmosferze.
W 1978 roku rosyjska sonda Wenera 11 odebrała sygnały radiowe o niskich częstotliwościach (poniżej 1Mhz), które zostały zinterpretowane jako błyskawice. Od tamtej pory próbowano znaleźć sygnały o wysokich częstotliwościach, które są wytwarzane przez błyskawice na Ziemi. Próby te nie zostały jak dotąd zakończone powodzeniem. Sugeruje to, że jeżeli aktywność elektryczna występuje na Wenus, to jest ona bardzo słaba i zachodzi między chmurami, lub między chmurami i jonosferą.Przypuszcza się, że wnętrze Wenus jest podobne do ziemskiego. Jądro o promieniu 3000 km jest zbudowane z żelaza i niklu. Otacza je gruby skalisty płaszcz, pokryty skorupą o kilkudziesięciokilometrowej grubości.
Powierzchnia, jak wynika z map sporządzonych przez sondę Magellan, została w 85% ukształtowana w trakcie procesów o charakterze wulkanicznym. Świadczą
o tym: różne struktury koliste, kopuły, potoki zastygłej lawy, kratery o asymetrycznych kształtach. Na zdjęciach radarowych można znaleźć także gęstą sieć rowów i szczelin, zmarszczki i fałdy, których obecność wyraźnie świadczy o aktywności tektonicznej. Doliczono się tylko 842 kraterów uderzeniowych, ponieważ większość spadających na Wenus meteorów spala się w gęstej atmosferze.
8 czerwca 2004 miał miejsce tranzyt Wenus, czyli obserwowane z Ziemi przejście planety przed tarczą Słońca. Słońce, Wenus i Ziemia znalazły się na jednej linii. Wenus była widoczna na tle Słońca jako niewielka, czarna plamka. Ostatnio takie zjawisko miało miejsce w roku 1882, a w przyszłości wystąpi w latach 2012 i 2117 r. Jednak dopiero w 2247 będzie ponownie w całości widoczne w Polsce.
Widok Wenus z Ziemi
Wenus w liczbach
| Parametr | wartość |
|---|---|
| Średnia odległość od Słońca | 58 000 000 km |
| Najmniejsza odległość od Słońca | 46 000 000 km |
| Największa odległość od Słońca | 70 000 000 km |
| Mimośród orbity | 0,206 |
| Nachylenie orbity względem ekliptyki | 7°00'15'' |
| Gwiazdowy okres obiegu | 87d23h15m44s |
| Okres obrotu wokół osi | 58 dni 15 godz |
| Synodyczny okres obiegu | 115,88d |
| Średnia prędkość orbitalna | 48 km/s |
| Nachylenie równika względem orbity | 7° (?) |
| Średnica równikowa planety | 4880 km |
| Masa planety | 3,165*1026 g |
| Masa w jednostkach masy Ziemi | 0,056 |
| Objętość planety | 563,3*108 km3 |
| Objętość w stosunku do objętości Ziemi | 0,0553 |
| Powierzchnia planety | 89,970 tys. km2 |
| Średnia gęstość | 5,44 g/cm3 |
| Siła ciężkości na powierzchni planety | 372 cm/s2 |
| Prędkość ucieczki | 4,3 km/s |
| Średnia temperatura powierzchni | 232°C |
| Najwyższa temperatura powierzchni | 500°C |
| Najniższa temperatura powierzchni | -173°C |
| Cinienie atmosferyczne | 2*109 mb |
| Główny skladnik atmosfery | Ar(?) He(?) |
| Albedo optyczne | 0,056 |
| Najmniejsza odległość od Ziemi | 82 000 000 km |
| Największa odległość od Ziemi | 217 000 000 km |
| Największa średnica kątowa | 12,9 |
| Najmniejsza średnica kątowa | 4,7 |
| Maksymalna wielkość gwiazdowa | -1,2m |
| Minimalna wielkość gwiazdowa | +2,5m |
| Liczba księżyców | brak |
Misje na Wenus
| Sonda/Kraj | Data wystrzelenia | Koniec misji | Rodzaj sondy | Osiągnięcia |
|---|---|---|---|---|
| Mariner 2/USA | 27.08.1962 | 14.12.1962 | przelot | dane o temperaturze planety |
| Wieniera 4/ZSRR | 12.06.1965 | 18.10.1967 | lądownik | zgniecenie aparatury w atmosferze |
| Wieniera 7/ZSRR | 17.07.1970 | 15.12.1970 | ladownik | godzinne nadawanie z powierzchni Wenus |
| Wieniera 8/ZSRR | 27.03.1972 | 22.07.1973 | ladownik | - - - |
| Wieniera 9/ZSRR | 08.06.1975 | 23.10.1975 | orbiter, ladownik | pierwsze zdjęcie powierzchni Wenus |
| Wieniera 10/ZSRR | 14.07.1975 | 25.10.1975 | orbiter, ladownik | drugie zdjęcie powierzchni Wenus |
| Pioneer Wenus/ZSRR | 20.05.1978 | 04.12.1978 | orbiter i 5 próbników atmosferycznych | - - - |
| Wieniera 13/ZSRR | 30.10.1981 | 01.03.1982 | ladownik | barwne obrazy powierzchni |
| Wega 1 i 2/ZSRR | 14.12.1984 | 16.06.1985 | balony atmosferyczne | - - - |
| Magellan /USA | 04.05.1989 | 10.08.1995 | orbiter, lądownik | szczególowa mapa Wenus |
| Galileo /USA | 18.10.1989 | 10.02.1990 | przelot | (w drodze do Jowisza) |
| Cassini /USA | 15.10.1997 | 1999 | przelot | (w drodze do Saturna) |
